(Κάθε) Πάσχα.

Το Πάσχα, με εξοργίζει. Πολύ. Αντίθετα με τα Χριστούγεννα, την άλλη μεγάλη, εμπορική και πολυδιαφημισμένη γιορτή της Ορθοδοξίας, οπότε και με πιάνει κάτι σαν απαλή μελαγχολία, το Πάσχα μου βγάζει ένα μίσος, μια απίστευτη οργή. Και όχι δίχως λόγο.

Αρχίζουν τα μαγαζιά να πουλάνε λαμπάδες για τα παιδιά, μέρες πριν την ημέρα αυτή καθ' εαυτή, εκμεταλευόμενοι την επιρροή που ασκούν κάθε είδους περίεργες φιγούρες, σχήματα ή απλά ο αγαπημένος τους ήρωας από τα καρτούν της τηλεόρασης (ναι, κάτι σε λαμπάδα με τον άξιον-μαν έχετε;). Το θαύμα της Ανάστασης , τα αγόρια το γιορτάζουν με πολεμικές φιγούρες (λόγω έμφυτου γονιδίου για μάχες), και τα κορίτσια με την μπάρμπι δασκάλα (λόγω μιας έμφυτης αυταρέσκειας - no offense, gals), των οποίων η χρησιμότητα ξεκινάει λίγες μόλις στιγμές πριν τα βεγγαλικά, και τελειώνει λίγες στιγμές μετά. Καθαρά Ελληνική κουλτούρα "θεαθήναι"... Αλλά δεν είναι αυτό...

Τις λαμπάδες, τις πηγαίνουν οι νονοί - νονές στα βαφτιστήρια, συνήθως μαζί με άλλα δώρα. Και εκεί, κατά κανόνα, σταματάει η εργασία του νονού ή της νονάς. "Τα λέμε του χρόνου τώρα", αφού ο ρόλος του πνευματικού πατέρα ή της πνευματικής μητέρας έχει καταντήσει να είναι αποκλειστικά και μόνο (και μιλάω εντελώς πρακτικά) τα δωράκια του Πάσχα (και άλλων γιορτών). Κλασική Ελληνική κουλτούρα του "παίρνω ένα παλιό έθιμο ή μια παλιά παράδοση, και τη ακολουθώ όπως με βολεύει, μόνο και μόνο επειδή θέλω να δείχνω ότι ακολουθάω τις παραδόσεις, χωρίς καν να καταλαβαίνω τι κάνω". Ούτε αυτό.

Μικρό διάλειμμα για μια ιστορία - παράδειγμα του πουρέ που υπάρχει κατά κανόνα στα Ελληνικά μυαλά, όσον αφορά τέτοια θέματα. Στην τρυφερή ηλικία των 6, με έβαλαν και πάντρεψα ένα ζευγάρι. Τα μόνα που θυμάμαι καθαρά από τότε, ήταν που με έβαλαν πάνω σε μια καρέκλα, προκειμένου να κάνω αυτήν την κίνηση με τα στέφανα πάνω από τα κεφάλια τους, και την νύφη να χορεύει (και καλά) έξω στο προαύλιο μέσα στα βρωμόνερα, με χιλιάρικα καρφιτσωμένα σε σειρές πάνω στο νυφικό. Περίπου έναν χρόνο μετά, βάφτισα και το παιδί τους. Και από αυτό, δεν θυμάμαι τίποτα. Ούτε καν το όνομα που "έδωσα" στο παιδί... Όλα αυτά, έγιναν εκτός Αθηνών, κάπου στην ευρύτερη περιοχή του Βόλου. Δεν ξέρω γιατί το έκαναν αυτό. Ξέρω, όμως, πολύ καλά ότι ήταν μαλακία. Πως μπορείς να ζητάς από ένα παιδί 6-7 χρονών να ακολουθήσει τέτοιου είδους έθιμα; Να τα πιστεύει; Να νιώθει σαν πνευματικός πατέρας ενός παιδιού, αρκετά κοντά στην ηλικία του; Μήπως επειδή θεωρείς δεδομένο το ότι, όταν θα άρχιζα να καταλαβαίνω τον κόσμο γύρω μου, θα ενστερνιζόμουν άκριτα κάτι που μου το επέβαλαν; Σας θυμίζω, αγαπητοί γονείς μου, ότι κάπου βαθιά στις μύχιες σκέψεις σας και/ή όνειρα για μένα, περιμένατε και εγγονάκια... Συνεχίζουμε!

Τα μαγαζιά μαζικής εστίασης, γνωστά και ως ταβέρνες, σουβλατζίδικα (και εκείνος ο γλυκύτατος ντελίβερυ μαζί), εστιατόρια ή whatever, τις Άγιες τούτες μέρες, είναι κλειστά. Και γιατί; Διότι, θεωρούν αδιανόητο το να σερβίρουν τα εδέσματά τους σε κόσμο, στις άγιες αυτές μέρες. Λες και δεν υπάρχουν άνθρωποι που δεν νηστεύουν, που δεν είναι χριστιανοί, ή που γουστάρουν να τσακίσουν κανά δυο σουβλάκια με την ταινία που νοίκιασαν, προσπαθώντας να ξεφύγουν από τον θρησκευτικό παροξυσμό των (ελληνικότατων) τηλεοπτικών καναλιών. Κλασσική Ελληνική κουλτούρα μη αποδοχής προς το "ξένο" (και εντάξει, αναφέρομαι σε συνοικιακά πιο πολύ μαγαζιά - ξέρω και για τις χασαποταβέρνες της Φυλής εδώ στην Αθήνα, ή για τα Γκούντις...). Βέβαια, υπάρχουν και οι ξύπνιοι μαγαζάτορες, εκείνοι που είναι καθαρά έμποροι. Δέχονται ότι όντως μπορεί κάποιοι να μην νηστεύουν, οπότε δεν κλείνουν. Αυτό που κάνουν, όμως, είναι το να προσθέτουν διάφορα άλλα εδέσματα, λιγότερο προσβλητικά για τους γευστικούς κάλυκες ενός Έλληνα που νηστεύει. Με αυτόν τον τρόπο, βέβαια, ο προαναφερθείς Έλλην κρατάει την "παράδοση" και τα χριστά ήθη, χωρίς να απομακρύνεται από ότι λατρεύει περισσότερο: Τα σουβλάκια. Παράδειγμα, ένα σουβλατζίδικο στον Γαλατά που, εδώ και αρκετές μέρες περιλαμβάνει στο μενού του κάτι εντελώς μοναδικό: Μπιφτέκια από σπανάκι, χωρίς ίχνος "παράνομου" κιμά. Αυτό όλο το παράδοξο, είναι "νηστεία".

Η νηστεία, σύντροφε, είναι κάτι το πολύ ιδιαίτερο, αρκετά κοντά στα μυστήρια της Εκκλησίας (σου). Απαιτεί αυτοσυγκράτηση, περισυλλογή, εγκράτεια αλλά όχι μόνο στο φαγητό, μια γενικότερη αλλαγή στάσης ζωής, έστω και προσωρινής, και όχι κιλά από χταπόδια, καλαμάρια, και υποκατάστατα φαγητού. Έχετε καταντήσει να νηστεύετε και, τελειώνοντας οι μέρες να είστε πιο χοντροί από πριν, τρώγοντας μόνο "νηστίσιμα". Και αυτό, όχι όλες τις ημέρες! Τις πρώτες μέρες, δεν ακουμπάς κρέας. Ψάρι και τυριά επιτρέπονται. Κάποιες άλλες μέρες, όμως, δεν τρως ότι "έχει αίμα", λες και η νηστεία είναι ένα πρόγραμμα αναχωρήσεων τραίνων, που πρέπει να το τηρήσεις, ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες δραστηριότητες της ζωής σου. Και έτσι, θεωρείς ότι είσαι καλός Χριστιανός...

Αλλά, και πάλι, δεν είναι αυτό. Όλα τα ανωτέρω αναφερόμενα, σίγουρα βοηθούν. Ισχύουν, όμως, για μια μεγάλη ποικιλία ημερών και περιστάσεων. Αυτό με το Πάσχα, είναι κάτι εντελώς προσωπικό (και, μπορεί και ηλίθιο μαζί).

Οι γονείς μου χώρισαν, όταν ήμουν 13 χρονών. Δεν ήταν καθόλου δυσάρεστος ο χωρισμός. Δεν τους άκουσα ποτέ να τσακωθούν ή να βριστούν - γίνανε αυτά, αλλά όχι μπροστά μου. Δεν έπεσε ξύλο, ούτε καν ένα απαλό σπρώξιμο. Μετά τον χωρισμό, έγιναν διάφορα σκηνικά, αλλά τίποτε το συγκλονιστικό. Φυσιολογικά πράγματα και αντιδράσεις ανθρώπων που βλέπουν την ζωή τους να αλλάζει τόσο δραματικά μέσα σε λίγες ώρες. Ούτως ή άλλως, τα έχω ξεχάσει - τα περισσότερα. Απλά με ενημέρωσαν ένα βράδυ για τον επικείμενο χωρισμό...

Στην (ανέλπιστα πετυχημένη) προσπάθειά τους να μου εξηγήσουν τους "όρους" του διαζυγίου, αμέλησαν (εντελώς κατά λάθος - ελπίζω) να με ενημερώσουν για την γιορτή του Πάσχα.

Μπορεί να μου είπαν για "δύο σπίτια", για "θα μένεις με τον μπαμπά, αλλά θα έρχεσαι όποτε θέλεις και στην μαμά", για "θα είμαστε όλοι μαζί και καλά", και άλλα τέτοια εμπριμέ, αλλά δεν μου μίλησαν για την ιδιόρρυθμα κομπλεξική διεκδίκηση που θα είχαν ΚΑΘΕ χρόνο τέτοια μέρα. Και, το μεγάλο μεταφυσικό ενδιαφέρον κάθε (μα κάθε) χρόνο τέτοια μέρα ήταν "Που θα κάνεις Πάσχα;" 'Η μάλλον, καλύτερα, "με την μαμά ή με τον μπαμπά;".

Δεν ήταν δικό μου το ερώτημα, και αυτό ήταν το χειρότερο. Οι δύο τους με ρωτούσαν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Ο πατέρας μου, με τον αντρίκιο του τρόπο (κλαίγοντας, όμως) και η μάνα μου με τον κλασσικό ελληνικό τρόπο... Κλαίγοντας.

Λες και ήταν αυτή η μέρα που τους καθόριζε ως γονείς (μου). Λες και τιμωρούσα τον έναν, όσα καλά και αν μου έκανε, όταν προτιμούσα τον άλλον. Λες και η μέρα αυτή ήταν αυτοσκοπός ύπαρξης. Λες και όλες οι στιγμές στη ζωή τους, οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια στην ημέρα αυτή. Αν κάτι στράβωνε στις εξισώσεις τους (όπως, ας πούμε, να προτιμήσω τον έναν από τον άλλον), ολόκληρο το οικοδόμημα κατέρρεε σαν άμμος. Λες και, κάθε μέρα από τις υπόλοιπες του χρόνου, το μόνο που σκέφτονταν ήταν το αν θα περάσω το Πάσχα μαζί τους (ο καθένας χώρια, αλλά έτσι σκεφτόντουσαν και οι δύο). Και όλο αυτό, γύρω από μια (ακόμα) καθαρά θρησκευτική γιορτή, και τα έθιμα που έχουν χτιστεί στο πέρασμα των δεκαετιών...

Και, το κακό με την "επιλεκτική αμνησία" (που την έχω χρησιμοποιήσει -και χρειαστεί- τόσο πετυχημένα, αρκετές φορές) είναι ότι μπορεί να σε βοηθάει να ξεχνάς κάποια συγκεκριμένα πράγματα, δεν σου ξεριζώνει, όμως, την "γεύση" που σου άφησαν όλα αυτά που ξέχασες. Και αυτή η γεύση, φέρνει κάτι σε χολή, σε τσουχτερά αλμυρό αλάτι και σε βούρκο... Χρόνια μετά που πέθανε ο πατέρας μου, το συναίσθημα κρατάει, δυνατό όσο τότε. Έστω και μόνο σαν πικρή ανάμνηση. Οι τύψεις, σύντροφε, που μπορεί να σου γεννήσουν οι γονείς σου, δεν φεύγουν εύκολα. Ριζώνουν, και μπορεί να καθορίσουν πολλά στοιχεία της προσωπικότητάς σου. Και μόνο στην σκέψη του ότι πλησίαζε το Πάσχα, ένιωθα σκατά. Και, λίγες μέρες μετά από αυτό, ερχόταν η κρίσιμη ερώτηξη: Με τον Μπαμπά ή με την Μαμά;

Αυτό είναι, λοιπόν. Να ο λόγος για τον οποίον μισώ το Πάσχα (είπαμε - μπορεί να είναι και ηλίθιος).

Δεν σας εύχομαι Καλό Πάσχα, ούτε Καλή Ανάσταση. Και αυτό για καθαρά θρησκευτικούς λόγους (δεν είμαι Χριστιανός Ορθόδοξος, παρά μόνο τυπικά - αυτές οι γιορτές δεν σημαίνουν τίποτα για μένα). Εύχομαι, όμως, σε όλον τον κόσμο να περάσετε καλά, ό,τι και αν κάνετε, και να γυρίσουμε όλοι στην καθημερινότητά μας λίγες μέρες μετά, σώοι και αβλαβείς.